blog

vrijdag 10 december 2021

Oude Kerk open kerk


door Adriaan Deurloo

Het begin van de Oude kerk was die terp in het veen waar alle Amsterdammers na hun dood terecht kwamen omdat daar de begraafplaats was. Daar stond ook een kapelletje dat in 1306 werd vervangen door een kerkgebouw, ingewijd door de bisschop. Dat gebouw breidde zich in de loop van de tijd naar de zich voordoende behoefte steeds maar uit. In 1344 kreeg het de status van parochiekerk. Een gebouw voor alle gelovigen en dat betekende toen: alle Amsterdammers (ook al werd de parochie na de totstandkoming van de Nieuwe Kerk in 1407 dan in tweeën gesplitst). Het bleef een publiek gebouw met alle mogelijke functies in een tijd waarin het onderscheid tussen de verschillende levensgebieden niet of nauwelijks ervaren werd. Om maar een paar voorbeelden te geven: de gilden, die heel belangrijk waren voor het economische en sociale leven, waren religieuze organisaties die vanzelfsprekend hun eigen plaats in het gebouw innamen met de aan hun schutspatroon gewijde kapellen. En de kerk was de vanzelfsprekende opslagplaats voor publieke goederen zoals de kist met de archiefstukken in de IJzeren Kapel en (later) de brandspuit.

 

De Alteratie van 1578 bracht daarin geen wezenlijke verandering. Een openbaar gebouw, overdag voor iedereen toegankelijk en dus publieke ruimte, waar honden liepen en omwonende sekswerksters hun klanten wierven. Bij kerkdiensten (en die waren behalve op zondag ook op sommige werkdagen) was het uitdrukkelijk een ruimte voor de protestantse gemeente naar de leer en voorschriften van wat toen de Nederduits Hervormde Kerk heette, maar daartussendoor was het concerthal (Sweelinck en zijn opvolgers waren in stadsdienst), bureau voor huwelijksaangifte en ‑registratie, begraafplaats, plein en ontmoetingsruimte.

En nu is het museum en concertruimte en op zondagmorgen en bij de vesper een kerk. We leven in een tijd waarin functies strikt gescheiden worden. En de buurt waarin de kerk staat, loopt er gewoonlijk omheen, want ze denken dat ze er niets meer te zoeken hebben. En zo blijft het misschien ook. Tenzij we de les van corona ter harte nemen, namelijk dat we allemaal met elkaar te maken hebben omdat het gedrag van de een nu eenmaal het leven van de ander bepaalt. Het is ook de tijd dat we ons bewust zijn geworden dat de oude binnenstad van Amsterdam meer is dan een toeristentrekpleister. Toeristen blijven welkom (als ze hier maar niet de beest willen uithangen). Maar de buurt is er allereerst voor de mensen die hier wonen en werken. Of alle beroepen die hier traditioneel uitgeoefend worden, te handhaven zijn, is de vraag. Als ze aantrekkende werking hebben op vreemdelingen die ongewenst gedrag vertonen, is het antwoord duidelijk nee. Maar verder? Een open buurt voor mensen die met elkaar in vrede en plezier willen leven.

Daar hoort een open kerk bij. Het toegangsgeld dat de Stichting vraagt, kan ze natuurlijk niet missen. Maar misschien is er een reductiemogelijkheid te bedenken voor de mensen van postdistrict 1012. En in ieder geval moeten de huidige gebruikers van het gebouw activiteiten ontwikkelen om de buurt binnen te halen. Niet eromheen lopen, maar je binnen welkom weten en daar een plaats vinden voor wat jou aangaat. Een stoel om van het licht te genieten of het interieur te bewonderen, een hoekje om tot rust te komen, je gedachten te ordenen of gewoon maar te mijmeren. Bidden mag ook. En zingen! Als vervolg op de viering van 700 jaar Oude Kerk hebben buurtbewoonster Marjan van Veen en ik twee keer koren uit de buurt binnengehaald onder het motto “Voor het zingen de kerk in!” De aanwezigen waren enthousiast. De laatste keer waren er ook Boeddhistische dansers bij van de Tempel op de Zeedijk. Jammer dat de toenmalige directie van de Stichting er te weinig inzag. Anders was er wellicht een mooie traditie ontstaan. Maar we hebben weer een nieuwe directeur! Nieuwe mensen: nieuwe kansen! En wat zou onze kerkgemeente kunnen doen om mensen binnen te halen? Laten we daar eens goed over na gaan denken!


 

Blog van de OudeKerkgemeente: korte, persoonlijk getinte stukken over dingen buiten of binnen de gemeente die belangrijk zijn of opvallen, geschreven op eigen verantwoordelijkheid.

Stuur reacties of inzendingen naar de redactie van de website: Elisabeth Boiten (muskebiis@gmail.com), Peter Lowie (p.lowie@upcmail.nl), Peter Tomson (pjtomson@xs4all.nl).

 

Foto:
de Oude Kerk als dinerzaal (Peter Tomson)

deel dit:
woensdag 18 mei 2022

een vernissage

vrijdag 8 april 2022

de migranten in Calais en Duinkerke

donderdag 1 april 2021

Heilige plaatsen

donderdag 4 maart 2021

is het echt zo moeilijk?

vrijdag 19 februari 2021

winterslaap

vrijdag 6 november 2020

elke dag zijn eigen kwaad

donderdag 10 september 2020

Godenzonen

donderdag 25 juni 2020

beeldenstorm

vrijdag 12 juni 2020

verlangen in een tijd van onthouding

donderdag 4 juni 2020

Bron van zijn die ik ontmoet

donderdag 28 mei 2020

wind in de zeilen

donderdag 21 mei 2020

zingen van de tien geboden

vrijdag 15 mei 2020

vertrouwde geuren

donderdag 7 mei 2020

zolang wij ademhalen

donderdag 30 april 2020

Dodenherdenking

vrijdag 24 april 2020

noodklokken

donderdag 16 april 2020

Vertrouwen

woensdag 8 april 2020

een kerkdienst uit een doosje

donderdag 2 april 2020

alles went

vrijdag 27 maart 2020

gezond verstand

maandag 16 maart 2020

het was raar warm…

vrijdag 28 februari 2020

stormen rond de oude kerk

zaterdag 14 december 2019

De Lofzang in een duistere grot

vrijdag 22 november 2019

Tegen het donker, laten wij zingen

vrijdag 7 juni 2019

de doop van Naomi

donderdag 9 mei 2019

venster 9: Wat er vandaag gebeurt in de Oude Kerk

donderdag 2 mei 2019

venster 8: De Oude Kerk als stadskerk met het Vater-Müllerorgel

donderdag 25 april 2019

venster 7: Mej. Bijtelaar en de scheiding van kerk en staat

donderdag 11 april 2019

venster 6: Ruimte voor nieuwe lofzang

donderdag 4 april 2019

venster 5: Ruimte voor de lofzang

donderdag 28 maart 2019

venster 4: Rondom de monstrans van de Oude Kerk

donderdag 21 maart 2019

venster 3: De katholieken na de Alteratie

donderdag 14 maart 2019

venster 2: De laatmiddeleeuwse kerk

donderdag 7 maart 2019

vensters op de Oude Kerk

vrijdag 4 januari 2019

Het verhaal van een oranje hesje

dinsdag 11 december 2018

Een veelheid van geluiden in de Oude Kerk

maandag 10 september 2018

Ons’ Lieve Heer bij de buren

woensdag 11 april 2018

de Oude Kerk als bron van stilte

donderdag 1 maart 2018

zegenrijke momenten

donderdag 15 februari 2018

geschonden hemel

dinsdag 26 december 2017

laat het bij verbeelding blijven

vrijdag 24 november 2017

memento

vrijdag 10 november 2017

de essentie van het verhaal

woensdag 18 oktober 2017

rituelen

woensdag 4 oktober 2017

noodpakket en vriendendienst

maandag 18 september 2017

Wissen

maandag 11 september 2017

Als je naar kunstenaars luistert

zaterdag 12 augustus 2017

Een vriendendienst

dinsdag 13 juni 2017

Het evangelie in één zucht

dinsdag 25 april 2017

onnozele schapen en foute herders

woensdag 12 april 2017

interpreteren

zaterdag 25 maart 2017

Waarom zou je naar de kerk gaan als je niet gelooft?

donderdag 2 maart 2017

donker en licht

zaterdag 4 februari 2017

een kerk vederlicht

donderdag 2 februari 2017

Slingeren

donderdag 2 februari 2017

Zwarte Piet in Kaapstad?

donderdag 2 februari 2017

Op weg naar Pasen

donderdag 2 februari 2017

Alleen het allerbeste is goed genoeg

donderdag 2 februari 2017

Kyrië Eleison

donderdag 2 februari 2017

Van Gogh

donderdag 2 februari 2017

Herdertjes en Eeuwigheidswaarde

donderdag 2 februari 2017

Feest op 4 september

donderdag 2 februari 2017

Dubbel zien

donderdag 2 februari 2017

Zondag na Nice

donderdag 2 februari 2017

De Verlichtingskerk

donderdag 2 februari 2017

Hoog-liturgisch

donderdag 2 februari 2017

Doodsklok

donderdag 2 februari 2017

Sonate pathétique

donderdag 2 februari 2017

Zwart-wit

donderdag 2 februari 2017

De Majesteit en Koning

donderdag 2 februari 2017

Aftrap

Als u terug wilt naar de homepagina
klikt u op de knop hiernaast.