blog

zaterdag 14 december 2019

De Lofzang in een duistere grot


door Guido Hoogewoud (14 december 2019)

Bijna profetisch klonken de woorden van restauratiearchitect C. Wegener Sleeswijk in zijn terugblik op de in 1979 voortijdig afgesloten restauratie. Het terugbrengen van het licht – door het openen van soms dichtgemetselde vensters – en van kleur, bracht hem tot de overpeinzing dat wellicht een latere generatie de weg terug zou kunnen gaan. Voor de aanwezigen destijds een onvoorstelbare gedachte. Maar hoe is de kerk er nu aan toe? De grote vensters, ook de gebrandschilderde, zijn dichtgeplakt met matrassen, de voorstelling van Advent en de Geboorte aan het oog onttrokken. De preekstoel en de banken zijn verborgen achter zandzakken en het grote orgel is vervreemd als een relict uit het verleden. Achter de faҫade van schotten en zandzakken grijnst de wanorde u toe bij de doopkapel en in de Hamburgerkapel.

 

Over het concept van kunstenaar Adrián Villar Rojas heb ik hier geen oordeel omdat mooi of lelijk hier zoals elders niet van toepassing is. Het gaat mij om de vraag wat aanvaardbaar is in de omgang met een zo eerbiedwaardig gebouw als deze kerk, de oudste van onze stad. Hier begon het, hier is onze tijdmachine. Voor mij is de Oude Kerk onteerd en ik verbaas mij over de opdrachtgever van de kunstenaar, de beherende Stichting De Oude Kerk. In de statuten heeft zij zich verplicht: ‘1. tot het in goede staat brengen en houden van de te Amsterdam aan het Oudekerksplein gelegen Oude Kerk, teneinde deze in het algemeen en plaatselijk belang als historisch monument te doen voortbestaan en 2. het gebouw te doen gebruiken voor doeleinden van verschillende aard…’


Het staat voor mij vast dat hier een strijdigheid is opgetreden tussen twee doelstellingen. Enerzijds het bestaande kunstwerk van de Oude Kerk dat anderzijds door een tijdelijk kunstwerk is overweldigd. De pure authenticiteit van dit kerkgebouw noopt tot inkeer en tot verbondenheid met onze oorsprong in deze stad. Daarvoor heb ik geen intellectualistisch kunstwerk nodig dat dwingend verwijst naar vermeende gesignaleerde kwalijke aspecten van erfgoed (‘Geluid als cultureel erfgoed’, NRC 3 december) verbeeld door met zandzakken beklede loopgaven. Willen wij die duizenden Spanjaarden, Italianen, Russen of wie dan ook dit beeld meegeven van een‘dungeon’ in een Wallenparadijs of van die unieke kerk met zijn lichtval en muziek? Dat is wel de vraag waar het om gaat.

 

foto rechts: Lisette Koorevaar


Wiek Hijmans schreef mij eerder: ‘Het gaat ook om het feit dat wij de lofzang koppig gaande houden in het heilige gebouw, omdat het moet zolang het kan. De hoofdzaak is dat wij mensen die de respectabele waarde van traditie niet zien, laten zien dat deze liturgische traditie voor ons waardevol is.’ Daar sta ik volledig achter, maar de keuze is moeilijk. Tot april wachten, en dan mijn trouwe medekerkgangers, in het bijzonder de regisseurs: Leendert, Gerk en zovele anderen die de ‘dignitas’ proberen te eerbiedigen, in de steek laten? of toch maar blijven komen? Met mijn vrienden die eenmaal per jaar naar de Oude Kerk komen, namelijk op kerstnacht, nu voor het eerst het ‘Adeste fideles’, het ‘Komt allen te samen‘ op het gerestaureerde Vater-Müllerorgel te horen klinken? Of zal ik ze toch maar waarschuwen: nee, blijf weg?

Na de beëindiging van de tentoonstelling zou je verlangen naar een rituele reiniging door Samuel Lee, de theoloog des vaderlands, of door de bisschop van Utrecht die in 1306 de Oude Kerk inwijdde. Laten wij dan ook de vele Amsterdammers die dit eerbiedwaardig kerkgebouw niet kennen, de vele christenen van de niet-westerse kerken de kans geven om de Oude Kerk te ervaren als de tijdmachine van hun eigen stad. En laat de Oude Kerk een plaats van verbinding blijven zonder de aspecten van een cultuurstrijd die ook elders in de samenleving merkbaar is.

 

 

onder: de installatie van Villar Rojas, foto Wim Ruigrok


 

Blog van de OudeKerkgemeente: korte, persoonlijk getinte stukken over dingen buiten of binnen de gemeente die belangrijk zijn of opvallen, geschreven op eigen verantwoordelijkheid.

 

Wil je reageren, meeschrijven, of meer weten over de blog, neem dan contact op met Elisabeth Boiten (muskebiis@gmail.com) of Peter Tomson (pjtomson@xs4all.nl) van de redactie.

deel dit:
vrijdag 22 november 2019

Tegen het donker, laten wij zingen

vrijdag 7 juni 2019

de doop van Naomi

donderdag 9 mei 2019

venster 9: Wat er vandaag gebeurt in de Oude Kerk

donderdag 2 mei 2019

venster 8: De Oude Kerk als stadskerk met het Vater-Müllerorgel

donderdag 25 april 2019

venster 7: Mej. Bijtelaar en de scheiding van kerk en staat

donderdag 11 april 2019

venster 6: Ruimte voor nieuwe lofzang

donderdag 4 april 2019

venster 5: Ruimte voor de lofzang

donderdag 28 maart 2019

venster 4: Rondom de monstrans van de Oude Kerk

donderdag 21 maart 2019

venster 3: De katholieken na de Alteratie

donderdag 14 maart 2019

venster 2: De laatmiddeleeuwse kerk

donderdag 7 maart 2019

vensters op de Oude Kerk

vrijdag 4 januari 2019

Het verhaal van een oranje hesje

dinsdag 11 december 2018

Een veelheid van geluiden in de Oude Kerk

maandag 10 september 2018

Ons’ Lieve Heer bij de buren

woensdag 11 april 2018

de Oude Kerk als bron van stilte

donderdag 1 maart 2018

zegenrijke momenten

donderdag 15 februari 2018

geschonden hemel

dinsdag 26 december 2017

laat het bij verbeelding blijven

vrijdag 24 november 2017

memento

vrijdag 10 november 2017

de essentie van het verhaal

woensdag 18 oktober 2017

rituelen

woensdag 4 oktober 2017

noodpakket en vriendendienst

maandag 18 september 2017

Wissen

maandag 11 september 2017

Als je naar kunstenaars luistert

zaterdag 12 augustus 2017

Een vriendendienst

dinsdag 13 juni 2017

Het evangelie in één zucht

dinsdag 25 april 2017

onnozele schapen en foute herders

woensdag 12 april 2017

interpreteren

zaterdag 25 maart 2017

Waarom zou je naar de kerk gaan als je niet gelooft?

donderdag 2 maart 2017

donker en licht

zaterdag 4 februari 2017

een kerk vederlicht

donderdag 2 februari 2017

Slingeren

donderdag 2 februari 2017

Zwarte Piet in Kaapstad?

donderdag 2 februari 2017

Op weg naar Pasen

donderdag 2 februari 2017

Alleen het allerbeste is goed genoeg

donderdag 2 februari 2017

Kyrië Eleison

donderdag 2 februari 2017

Van Gogh

donderdag 2 februari 2017

Herdertjes en Eeuwigheidswaarde

donderdag 2 februari 2017

Feest op 4 september

donderdag 2 februari 2017

Dubbel zien

donderdag 2 februari 2017

Zondag na Nice

donderdag 2 februari 2017

De Verlichtingskerk

donderdag 2 februari 2017

Hoog-liturgisch

donderdag 2 februari 2017

Doodsklok

donderdag 2 februari 2017

Sonate pathétique

donderdag 2 februari 2017

Zwart-wit

donderdag 2 februari 2017

De Majesteit en Koning

donderdag 2 februari 2017

Aftrap

Als u terug wilt naar de homepagina
klikt u op de knop hiernaast.