blog

woensdag 12 april

interpreteren


door Els van Swol

Ik zal het meteen maar zeggen: ik ben een groot bewonderaar van de nieuwe chef-dirigent van het Koninklijk Concertgebouworkest (KCO), Daniele Gatti. Ik meen te begrijpen waarom hij soms trage tempi kiest, wat hem overigens door sommige recensenten niet in dank wordt afgenomen. Zo is bijvoorbeeld een wals in een symfonie van Mahler bij hem niet om op te dansen – zo was het natuurlijk ook niet bedoeld –, maar iets ontegenzeggelijk wrangs. Je kunt er een er een voorafschaduwing in horen van een oorlog die op uitbreken staat.

Interpreteren heet dat. In de seizoenbrochure 2017-’18 van het KCO, Oorlog Vrede, gaat Gatti dieper op dit begrip in. En niet alleen hij; de brochure staat er bol van. ‘Interpreteren is mijn beroep, mijn missie zelfs,’ zegt Gatti in een interview onder de kop: ‘Ruimte voor interpretatie.’

 

Een mooi voorbeeld van het interpreteren van een Bijbelverhaal is hoe Jessa van der Vaart het verhaal van de Barmhartige Samaritaan (Lucas 10:25-37) las op de gemeenteavond van 28 februari jl. Zoals ze dat eerder deed tijdens een avond van de Stichting Oude Kerk (zie de Misericoridia-blog van de Stichting). Ze legde uit dat de rollen in dit verhaal worden omgedraaid. ‘De vraag “wie is mijn naaste?” is de vraag: wie is het die, als ik hulpbehoevend ben, als er duisternis om mij heen is door wat mij overkwam aan ziekte, de dood van een geliefde of depressie… Wie is er dan om mij overeind te helpen? Wie zal dan mijn naaste zijn? Wij worden dus als hoorders van het verhaal over de barmhartige Samaritaan, samen met de Thorageleerde langs de kant van de weg gelegd. En als wij vragen wie onze naaste is, dan zegt Jezus: het antwoord op die vraag weet je zelf. Dat is degene die jou niet langs de kant van de weg laat liggen.’

 

afbeelding:  Rembrandt van Rijn, De barmhartige Samaritaan, 1633


Het gaat om goed lezen – noot voor noot, woord voor woord. Terug naar de bron. Musici en theologen stoffen interpretaties af die vastgeroest lijken. Nog een voorbeeld: celliste Tatjana Vassiljeva van het KCO vertelt in Preludium van het Concertgebouw en het KCO (maart 2017) over het tweede thema van het Allegro uit Dvořáks Celloconcert: ‘Rostropovitch speelt het dramatisch, mezzoforte en vrij langzaam, terwijl in de partituur pianissimo staat en hetzelfde tempo als het gedeelte daarvoor. Ik heb de partij nog eens tegen het licht gehouden en probeer me aan de voorschriften van de componist te houden.’

Zij benadert de muziek alsof ze het voor het eerst gaat spelen, nog nat van de inkt. Laten we ook op die manier een Bijbelverhaal lezen: alsof ’t helemaal nieuw is. En er telkens weer iets in ontdekken. Om ons wakker te laten schudden ‒ zoals bij Mahler onder leiding van Gatti, of bij de les te houden ‒ zoals celliste Vassiljeva doet, of om ons overeind te helpen. Misschien gaan we daarom wel naar de concertzaal, naar de kerk of naar het leerhuis. Om het licht dat opeens kan vallen op iets dat we, ten onrechte, meenden te kennen.


Blog van de OudeKerkgemeente: korte, persoonlijk getinte stukken over dingen buiten of binnen de gemeente die belangrijk zijn of opvallen, geschreven op eigen verantwoordelijkheid.

Wil je reageren, meeschrijven, of meer weten over de blog, neem dan contact op met Elisabeth Boiten (muskebiis@gmail.com) of Peter Tomson (pjtomson@xs4all.nl) van de redactie.

deel dit:
donderdag 21 maart

venster 3: De katholieken na de Alteratie

donderdag 14 maart

venster 2: De laatmiddeleeuwse kerk

donderdag 7 maart

vensters op de Oude Kerk

vrijdag 4 januari

Het verhaal van een oranje hesje

dinsdag 11 december

Een veelheid van geluiden in de Oude Kerk

maandag 10 september

Ons’ Lieve Heer bij de buren

woensdag 11 april

de Oude Kerk als bron van stilte

donderdag 1 maart

zegenrijke momenten

donderdag 15 februari

geschonden hemel

dinsdag 26 december

laat het bij verbeelding blijven

vrijdag 24 november

memento

vrijdag 10 november

de essentie van het verhaal

woensdag 18 oktober

rituelen

woensdag 4 oktober

noodpakket en vriendendienst

maandag 18 september

Wissen

maandag 11 september

Als je naar kunstenaars luistert

zaterdag 12 augustus

Een vriendendienst

dinsdag 13 juni

Het evangelie in één zucht

dinsdag 25 april

onnozele schapen en foute herders

zaterdag 25 maart

Waarom zou je naar de kerk gaan als je niet gelooft?

donderdag 2 maart

donker en licht

zaterdag 4 februari

een kerk vederlicht

donderdag 2 februari

Slingeren

donderdag 2 februari

Zwarte Piet in Kaapstad?

donderdag 2 februari

Op weg naar Pasen

donderdag 2 februari

Alleen het allerbeste is goed genoeg

donderdag 2 februari

Kyrië Eleison

donderdag 2 februari

Van Gogh

donderdag 2 februari

Herdertjes en Eeuwigheidswaarde

donderdag 2 februari

Feest op 4 september

donderdag 2 februari

Dubbel zien

donderdag 2 februari

Zondag na Nice

donderdag 2 februari

De Verlichtingskerk

donderdag 2 februari

Hoog-liturgisch

donderdag 2 februari

Doodsklok

donderdag 2 februari

Sonate pathétique

donderdag 2 februari

Zwart-wit

donderdag 2 februari

De Majesteit en Koning

donderdag 2 februari

Aftrap

Als u terug wilt naar de homepagina
klikt u op de knop hiernaast.