blog

woensdag 12 april 2017

interpreteren


door Els van Swol (12 april 2017)

Ik zal het meteen maar zeggen: ik ben een groot bewonderaar van de nieuwe chef-dirigent van het Koninklijk Concertgebouworkest (KCO), Daniele Gatti. Ik meen te begrijpen waarom hij soms trage tempi kiest, wat hem overigens door sommige recensenten niet in dank wordt afgenomen. Zo is bijvoorbeeld een wals in een symfonie van Mahler bij hem niet om op te dansen – zo was het natuurlijk ook niet bedoeld –, maar iets ontegenzeggelijk wrangs. Je kunt er een er een voorafschaduwing in horen van een oorlog die op uitbreken staat.

Interpreteren heet dat. In de seizoenbrochure 2017-’18 van het KCO, Oorlog Vrede, gaat Gatti dieper op dit begrip in. En niet alleen hij; de brochure staat er bol van. ‘Interpreteren is mijn beroep, mijn missie zelfs,’ zegt Gatti in een interview onder de kop: ‘Ruimte voor interpretatie.’

 

Een mooi voorbeeld van het interpreteren van een Bijbelverhaal is hoe Jessa van der Vaart het verhaal van de Barmhartige Samaritaan (Lucas 10:25-37) las op de gemeenteavond van 28 februari jl. Zoals ze dat eerder deed tijdens een avond van de Stichting Oude Kerk (zie de Misericoridia-blog van de Stichting). Ze legde uit dat de rollen in dit verhaal worden omgedraaid. ‘De vraag “wie is mijn naaste?” is de vraag: wie is het die, als ik hulpbehoevend ben, als er duisternis om mij heen is door wat mij overkwam aan ziekte, de dood van een geliefde of depressie… Wie is er dan om mij overeind te helpen? Wie zal dan mijn naaste zijn? Wij worden dus als hoorders van het verhaal over de barmhartige Samaritaan, samen met de Thorageleerde langs de kant van de weg gelegd. En als wij vragen wie onze naaste is, dan zegt Jezus: het antwoord op die vraag weet je zelf. Dat is degene die jou niet langs de kant van de weg laat liggen.’

 

afbeelding:  Rembrandt van Rijn, De barmhartige Samaritaan, 1633


Het gaat om goed lezen – noot voor noot, woord voor woord. Terug naar de bron. Musici en theologen stoffen interpretaties af die vastgeroest lijken. Nog een voorbeeld: celliste Tatjana Vassiljeva van het KCO vertelt in Preludium van het Concertgebouw en het KCO (maart 2017) over het tweede thema van het Allegro uit Dvořáks Celloconcert: ‘Rostropovitch speelt het dramatisch, mezzoforte en vrij langzaam, terwijl in de partituur pianissimo staat en hetzelfde tempo als het gedeelte daarvoor. Ik heb de partij nog eens tegen het licht gehouden en probeer me aan de voorschriften van de componist te houden.’

Zij benadert de muziek alsof ze het voor het eerst gaat spelen, nog nat van de inkt. Laten we ook op die manier een Bijbelverhaal lezen: alsof ’t helemaal nieuw is. En er telkens weer iets in ontdekken. Om ons wakker te laten schudden ‒ zoals bij Mahler onder leiding van Gatti, of bij de les te houden ‒ zoals celliste Vassiljeva doet, of om ons overeind te helpen. Misschien gaan we daarom wel naar de concertzaal, naar de kerk of naar het leerhuis. Om het licht dat opeens kan vallen op iets dat we, ten onrechte, meenden te kennen.


Blog van de OudeKerkgemeente: korte, persoonlijk getinte stukken over dingen buiten of binnen de gemeente die belangrijk zijn of opvallen, geschreven op eigen verantwoordelijkheid.

Wil je reageren, meeschrijven, of meer weten over de blog, neem dan contact op met Elisabeth Boiten (muskebiis@gmail.com) of Peter Tomson (pjtomson@xs4all.nl) van de redactie.

deel dit:
vrijdag 6 november 2020

elke dag heeft genoeg aan zijn eigen kwaad

donderdag 10 september 2020

Godenzonen

donderdag 25 juni 2020

beeldenstorm

vrijdag 12 juni 2020

verlangen in een tijd van onthouding

donderdag 4 juni 2020

Bron van zijn die ik ontmoet

donderdag 28 mei 2020

wind in de zeilen

donderdag 21 mei 2020

zingen van de tien geboden

vrijdag 15 mei 2020

vertrouwde geuren

donderdag 7 mei 2020

zolang wij ademhalen

donderdag 30 april 2020

Dodenherdenking

vrijdag 24 april 2020

noodklokken

donderdag 16 april 2020

Vertrouwen

woensdag 8 april 2020

een kerkdienst uit een doosje

donderdag 2 april 2020

alles went

vrijdag 27 maart 2020

gezond verstand

maandag 16 maart 2020

het was raar warm…

vrijdag 28 februari 2020

stormen rond de oude kerk

zaterdag 14 december 2019

De Lofzang in een duistere grot

vrijdag 22 november 2019

Tegen het donker, laten wij zingen

vrijdag 7 juni 2019

de doop van Naomi

donderdag 9 mei 2019

venster 9: Wat er vandaag gebeurt in de Oude Kerk

donderdag 2 mei 2019

venster 8: De Oude Kerk als stadskerk met het Vater-Müllerorgel

donderdag 25 april 2019

venster 7: Mej. Bijtelaar en de scheiding van kerk en staat

donderdag 11 april 2019

venster 6: Ruimte voor nieuwe lofzang

donderdag 4 april 2019

venster 5: Ruimte voor de lofzang

donderdag 28 maart 2019

venster 4: Rondom de monstrans van de Oude Kerk

donderdag 21 maart 2019

venster 3: De katholieken na de Alteratie

donderdag 14 maart 2019

venster 2: De laatmiddeleeuwse kerk

donderdag 7 maart 2019

vensters op de Oude Kerk

vrijdag 4 januari 2019

Het verhaal van een oranje hesje

dinsdag 11 december 2018

Een veelheid van geluiden in de Oude Kerk

maandag 10 september 2018

Ons’ Lieve Heer bij de buren

woensdag 11 april 2018

de Oude Kerk als bron van stilte

donderdag 1 maart 2018

zegenrijke momenten

donderdag 15 februari 2018

geschonden hemel

dinsdag 26 december 2017

laat het bij verbeelding blijven

vrijdag 24 november 2017

memento

vrijdag 10 november 2017

de essentie van het verhaal

woensdag 18 oktober 2017

rituelen

woensdag 4 oktober 2017

noodpakket en vriendendienst

maandag 18 september 2017

Wissen

maandag 11 september 2017

Als je naar kunstenaars luistert

zaterdag 12 augustus 2017

Een vriendendienst

dinsdag 13 juni 2017

Het evangelie in één zucht

dinsdag 25 april 2017

onnozele schapen en foute herders

zaterdag 25 maart 2017

Waarom zou je naar de kerk gaan als je niet gelooft?

donderdag 2 maart 2017

donker en licht

zaterdag 4 februari 2017

een kerk vederlicht

donderdag 2 februari 2017

Slingeren

donderdag 2 februari 2017

Zwarte Piet in Kaapstad?

donderdag 2 februari 2017

Op weg naar Pasen

donderdag 2 februari 2017

Alleen het allerbeste is goed genoeg

donderdag 2 februari 2017

Kyrië Eleison

donderdag 2 februari 2017

Van Gogh

donderdag 2 februari 2017

Herdertjes en Eeuwigheidswaarde

donderdag 2 februari 2017

Feest op 4 september

donderdag 2 februari 2017

Dubbel zien

donderdag 2 februari 2017

Zondag na Nice

donderdag 2 februari 2017

De Verlichtingskerk

donderdag 2 februari 2017

Hoog-liturgisch

donderdag 2 februari 2017

Doodsklok

donderdag 2 februari 2017

Sonate pathétique

donderdag 2 februari 2017

Zwart-wit

donderdag 2 februari 2017

De Majesteit en Koning

donderdag 2 februari 2017

Aftrap

Als u terug wilt naar de homepagina
klikt u op de knop hiernaast.