blog

donderdag 2 februari 2017

Dubbel zien


door Els van Swol (15 augustus 2016)

Zegt de dokter, als de nieuwe medicijnen niet werken, dat hij de dosis niet gaat verhogen, maar er een ander pilletje bij geeft. Een beslissing die allerlei associaties oproept: een pilletje dat het andere moet helpen om (toch) zijn best gaat doen.

Om te beginnen moest ik denken aan het drama-in-een drama in de late toneelstukken van Shakespeare. Zij doen de belangrijkste verhaallijn nog eens dunnetjes over, maar dan nét even anders, zodat er ook een ander licht op de hoofdlijnen valt.

En aan Marlène Duras’ kunstwerk The Neighbour, waarop ze een foto van Mohammed B. naschildert. Maar, pas op, ze doet er méér mee: ze voegt er als ’t ware een extra laag aan toe, zodat de man iets beschouwends krijgt en je tot nadenken wordt aangezet over goed en kwaad in de mens. En in jezelf.

Of aan de bomen van Giuseppe Penone, die tot oktober vallen te zien tussen andere bomen en struikgewas in de tuin van het Rijksmuseum. Ze geven volgens een foldertje een ‘innige verbondenheid’ aan met die andere bomen. Soms voegen ze er ook iets toe: een stel longen die staan voor de zuurstof die bomen afgeven (Respirare l’ombra), of een laagje goud die de op doodskisten lijkende, in tweeën gezaagde boom Tra … een milde uitstraling geeft.

Het effect kan zijn – we komen steeds een stapje dichter bij de zondagsbeleving in de Oude Kerk – wat dj Lucien Foort in een documentaire over dancemuziek (In extase) omschreef als ‘een magisch moment.’ Hij mixt soms twee platen door elkaar, zodat ze – zoals hij zei – ‘elkaar helpen’, gelijk mijn pilletjes. (Al is hier vaak sprake van andersoortige pilletjes …).

Het doet ook denken – we komen nog een stapje dichterbij – aan de koralen in cantates van Joh. Seb. Bach. Dan weer zijn het fluiten, dan weer hobo’s en een enkele keer een zink, die de melodie van het  koraal verdubbelen. Het levert prachtige klankkleuren op, zeker als zo’n zink opeens zijn partijtje mee gaat blazen. Een enkele keer kunnen we zo’n cantate horen, wanneer het Bach Ensemble Amsterdam er eentje uitvoert tijdens een vesper in de Oude Kerk.

En ja – dat ik daar niet eerder aan heb gedacht, het ligt zo voor de hand: wat doen we zondags eigenlijk anders wanneer we zingen, en het orgel onze samenzang draagt als op adelaarsvleugels? De melodie verdubbelend, maar ook omspelend én verdiepend. Ook dat kan een magisch moment opleveren, waarin je hart even opspringt.

En nu we ’t toch over het orgel hebben: wat is de improvisatie aan het begin van de dienst eigenlijk anders dan een verdubbeling? Zoals op 24 juli j.l., toen Matthias Havinga heel verstild improviseerde over Psalm 65. Ik had bijna getypt: de melodie van Psalm 65, maar het was hier eigenlijk vooral de inhoud:

Stilte nu. Voor U.
Stilte zingen had ik U beloofd.
Hoor dan.

Zoals Huub Oosterhuis de tekst hertaalde in zijn ‘150 psalmen vrij.’ De melodie kwam later, als eerste psalm, volledig en in volle glorie tot klinken.

Kijk ook op Els’ blogs.


Blog van de OudeKerkgemeente: korte, persoonlijk getinte stukken over dingen buiten of binnen de gemeente die belangrijk zijn of opvallen, geschreven op eigen verantwoordelijkheid.

Wil je reageren, meeschrijven, of meer weten over de blog, neem dan contact op met Elisabeth Boiten (muskebiis@gmail.com) of Peter Tomson (pjtomson@xs4all.nl) van de redactie.

deel dit:
vrijdag 27 maart 2020

gezond verstand

maandag 16 maart 2020

het was raar warm…

vrijdag 28 februari 2020

stormen rond de oude kerk

zaterdag 14 december 2019

De Lofzang in een duistere grot

vrijdag 22 november 2019

Tegen het donker, laten wij zingen

vrijdag 7 juni 2019

de doop van Naomi

donderdag 9 mei 2019

venster 9: Wat er vandaag gebeurt in de Oude Kerk

donderdag 2 mei 2019

venster 8: De Oude Kerk als stadskerk met het Vater-Müllerorgel

donderdag 25 april 2019

venster 7: Mej. Bijtelaar en de scheiding van kerk en staat

donderdag 11 april 2019

venster 6: Ruimte voor nieuwe lofzang

donderdag 4 april 2019

venster 5: Ruimte voor de lofzang

donderdag 28 maart 2019

venster 4: Rondom de monstrans van de Oude Kerk

donderdag 21 maart 2019

venster 3: De katholieken na de Alteratie

donderdag 14 maart 2019

venster 2: De laatmiddeleeuwse kerk

donderdag 7 maart 2019

vensters op de Oude Kerk

vrijdag 4 januari 2019

Het verhaal van een oranje hesje

dinsdag 11 december 2018

Een veelheid van geluiden in de Oude Kerk

maandag 10 september 2018

Ons’ Lieve Heer bij de buren

woensdag 11 april 2018

de Oude Kerk als bron van stilte

donderdag 1 maart 2018

zegenrijke momenten

donderdag 15 februari 2018

geschonden hemel

dinsdag 26 december 2017

laat het bij verbeelding blijven

vrijdag 24 november 2017

memento

vrijdag 10 november 2017

de essentie van het verhaal

woensdag 18 oktober 2017

rituelen

woensdag 4 oktober 2017

noodpakket en vriendendienst

maandag 18 september 2017

Wissen

maandag 11 september 2017

Als je naar kunstenaars luistert

zaterdag 12 augustus 2017

Een vriendendienst

dinsdag 13 juni 2017

Het evangelie in één zucht

dinsdag 25 april 2017

onnozele schapen en foute herders

woensdag 12 april 2017

interpreteren

zaterdag 25 maart 2017

Waarom zou je naar de kerk gaan als je niet gelooft?

donderdag 2 maart 2017

donker en licht

zaterdag 4 februari 2017

een kerk vederlicht

donderdag 2 februari 2017

Slingeren

donderdag 2 februari 2017

Zwarte Piet in Kaapstad?

donderdag 2 februari 2017

Op weg naar Pasen

donderdag 2 februari 2017

Alleen het allerbeste is goed genoeg

donderdag 2 februari 2017

Kyrië Eleison

donderdag 2 februari 2017

Van Gogh

donderdag 2 februari 2017

Herdertjes en Eeuwigheidswaarde

donderdag 2 februari 2017

Feest op 4 september

donderdag 2 februari 2017

Zondag na Nice

donderdag 2 februari 2017

De Verlichtingskerk

donderdag 2 februari 2017

Hoog-liturgisch

donderdag 2 februari 2017

Doodsklok

donderdag 2 februari 2017

Sonate pathétique

donderdag 2 februari 2017

Zwart-wit

donderdag 2 februari 2017

De Majesteit en Koning

donderdag 2 februari 2017

Aftrap

Als u terug wilt naar de homepagina
klikt u op de knop hiernaast.