blog

zaterdag 4 februari

een kerk vederlicht


door Peter Tomson

De wind ruist door de populierenblaadjes, het schelle gekef van een paar kauwen klinkt, af en toe het geluid van een auto. Heel langzaam wordt het licht en zie je steeds meer mensen, verspreid in de kerk, sommigen met een donkerblauwe deken omgeslagen. Een orgeltoon mengt zich in het geruis, langgerekt, een tweede komt erbij. Op het transeptorgel brandt licht boven de speeltafel, er is een hoofd te zien dat een beetje beweegt. Meer tonen komen erbij, uit andere hoeken van de kerk, waar luidsprekers staan. Het geluid zwelt aan en gaat de ruimte vullen.

Statische tonen voegen zich tot een patroon dat langzaam verschuift, werken zinderend op elkaar in, alsof je kringen ziet rimpelen op het water, een trillend kleurpatroon. Een liggend kwart-sext-accoord

 

ontstaat, de bas gaat steeds een beetje weg maar komt dan terug; een grote verwachting wordt opgeroepen. Het geluid wordt heel sterk en solide, een bouwsel van geluid, een schitterende kathedraal van klank.

Na een hele tijd wordt het langzaam minder, gestaag neemt de spanning af. Er komt een rust, een verademing. Nog minder, minder… dan sterft het geluid van het orgel weg en hoor je de wind weer ruisend in de bladeren en de schelle kauwtjes. Ergens gaat een klok luiden, nee, dat is buiten, of hoort dat bij het kunstwerk? Ja, er rijdt een bromfiets voorbij: het is echt buiten. Buiten mengt zich met binnen, wat is buiten, wat is binnen? Het lichaam van de eeuwenoude kerk is vederlicht geworden, haar muren doorschijnend.


Het is kwart over acht ‘s morgens en ik ben bij “Silence”, het programma van Jacob Lekkerkerker, de muziek-curator van Stichting Oude Kerk. Alweer de tweede aflevering van deze “meditatieve oase”, zoals Jacob het noemt, dit “contemplatieve tegengeluid in een hectische binnenstad”. Componiste Claire Singer uit Londen heeft hiervoor, behalve het orgel, geluiden gebruikt uit het werk van Marinus Boezem, de beeldhouwer die momenteel exposeert in het gebouw. Geluiden van een beeldhouwer?

Marinus Boezem is een internationaal “toonaangevende” maker van conceptuele kunst: ideeënkunst, kunst waarbij je je verbeelding moet aanzetten en creatief kijken en luisteren (zie ook de recensie van de tentoonstelling door Els van Swol). Boezem is gefascineerd door de opgaande lijnen van gothische gebouwen, dus vooral kerken. Bekend is

zijn “groene kathedraal” bij Almere: een bos van rijzige populieren geplant op het stramien van de Notre-Dame in Reims. Het geruis van die populieren heeft Singer opgenomen en laat ze horen als onderdeel van haar compositie. Beeldend geluid, een klinkend idee.

Ik praat na met een oudere vrouw die als meisje nog braaf naar de kerk ging. Nu, jaren later, zoekt ze, voorbij de dwang van toen, de echo van een stem die spreekt in de stilte. Wat zouden al die andere mensen zoeken, ‘s morgens in het schemerduister?

Het klinkend visioen blijft me bij. Een vederlichte kerk met transparante muren, een groot, gastvrij lichaam, een woordloos huis met vele woningen.


Blog van de OudeKerkgemeente: korte, persoonlijk getinte stukken over dingen buiten of binnen de gemeente die belangrijk zijn of opvallen, geschreven op eigen verantwoordelijkheid.

Wil je reageren, meeschrijven, of meer weten over de blog, neem dan contact op met Elisabeth Boiten (muskebiis@gmail.com) of Peter Tomson (pjtomson@xs4all.nl) van de redactie.

deel dit:
vrijdag 4 januari

Het verhaal van een oranje hesje

dinsdag 11 december

Een veelheid van geluiden in de Oude Kerk

maandag 10 september

Ons’ Lieve Heer bij de buren

woensdag 11 april

de Oude Kerk als bron van stilte

donderdag 1 maart

zegenrijke momenten

donderdag 15 februari

geschonden hemel

dinsdag 26 december

laat het bij verbeelding blijven

vrijdag 24 november

memento

vrijdag 10 november

de essentie van het verhaal

woensdag 18 oktober

rituelen

woensdag 4 oktober

noodpakket en vriendendienst

maandag 18 september

Wissen

maandag 11 september

Als je naar kunstenaars luistert

zaterdag 12 augustus

Een vriendendienst

dinsdag 13 juni

Het evangelie in één zucht

dinsdag 25 april

onnozele schapen en foute herders

woensdag 12 april

interpreteren

zaterdag 25 maart

Waarom zou je naar de kerk gaan als je niet gelooft?

donderdag 2 maart

donker en licht

donderdag 2 februari

Slingeren

donderdag 2 februari

Zwarte Piet in Kaapstad?

donderdag 2 februari

Op weg naar Pasen

donderdag 2 februari

Alleen het allerbeste is goed genoeg

donderdag 2 februari

Kyrië Eleison

donderdag 2 februari

Van Gogh

donderdag 2 februari

Herdertjes en Eeuwigheidswaarde

donderdag 2 februari

Feest op 4 september

donderdag 2 februari

Dubbel zien

donderdag 2 februari

Zondag na Nice

donderdag 2 februari

De Verlichtingskerk

donderdag 2 februari

Hoog-liturgisch

donderdag 2 februari

Doodsklok

donderdag 2 februari

Sonate pathétique

donderdag 2 februari

Zwart-wit

donderdag 2 februari

De Majesteit en Koning

donderdag 2 februari

Aftrap

Als u terug wilt naar de homepagina
klikt u op de knop hiernaast.