nieuws

zaterdag 9 april

meevieren met de gestreamde dienst


 

door Peter Tomson

Deelnemen aan een kerkdienst heeft twee kanten: dat wat de gemeente doet en waar je als kerkganger aan deelneemt, en dat wat je zelf doet en wat er in jezelf omgaat. Als je de dienst in de Oude Kerk bezoekt, ga je gewoon ergens zitten en ziet wel wat er gebeurt. Behalve tips voor het volgen van de dienst vertelt niemand je hoe je moet zitten, zingen of bidden. Je doet zo’n beetje mee met wat de gemeente doet, en beleeft dat op je eigen manier.
Dat is anders dan bij de gestreamde diensten, waar we vanwege de corona-beperkingen mee zijn begonnen. Ook als je om andere redenen thuis deelneemt aan de online-dienst, komt het veel meer aan op wat je er zelf van maakt. Behalve eventuele huisgenoten zijn er geen anderen bij wie je je kunt aansluiten, er is niemand aan wie je wat kunt vragen. Je moet het zelf uitvinden. Extra moeilijk is dat bij het Avondmaal, de Tafelviering die een belangrijk onderdeel van onze diensten is, zeker op een feestdag als Paasmorgen. Je moet zelf in actie komen, er zelf iets van maken. Daarom zes werkwoorden, zes tips hoe je het zou kunnen aanpakken.

tijd reserveren
Er is veel voor te zeggen om een tijd apart te zetten. Sommigen volgen de dienst direct, zondag om 11 uur, anderen volgen de opgenomen versie op een later tijdstip. In beide gevallen kan gewoonte helpen. Een vast moment dat elke week terugkomt kan je het gevoel geven dat je ‘thuiskomt’. Die ervaring is al eeuwen oud. Vanaf het begin kwam de gemeente samen op de eerste dag van de week, ‘de dag van de Heer’. Zoals de synagogedienst altijd op de zevende dag is. Een joodse denker noemde dat eens ‘een heiligdom in de tijd’. Het eerste wat de bijbel ‘heilig’ noemt is niet een mens, een ding of een plaats, maar een getijde: ‘God zegende de zevende dag en heiligde die’ (Genesis 2:3). ‘Heiligen’ is een werkwoord en betekent ‘apart zetten’.

voorbereiden
Zoals je een tijd apart kunt zetten, kan het ook goed zijn om de dingen klaar te zetten die je nodig hebt. Ten eerste je computer, laptop of tablet, op een passende plek. Wat kan je verder helpen om op het door jou gekozen tijdstip ‘thuis te komen’? Misschien een leeggemaakte tafel? Iets met bloemen, een brandende kaars, zoals we ook in de kerk hebben? Als je bij de Tafelviering (daarover straks) wilt meedoen, kun je daar ook wat brood en wijn of druiven klaarzetten.

samenzijn
Een wezenlijk aspect van de kerkdienst is het samenzijn. Tijdens de corona-lockdowns voelden we allemaal het gemis van het lijfelijke bijeenzijn. Dat gemis wordt ten dele gecompenseerd in de online-dienst. Via de directe uitzending zijn we niet lijfelijk samen, maar je kunt van thuis uit de anderen wel zien en horen. Je ervaart een gelijktijdigheid. Daarmee is het mogelijk om samen rituele handelingen te verrichten zoals zingen, naar de schriftlezing en preek luisteren en bidden. Als je later naar de opgenomen dienst kijkt, ervaar je dat wel minder direct.
Het samenzijn kan sterker worden wanneer je thuis meeviert samen met huisgenoten of met een paar gemeenteleden die je hebt uitgenodigd. Je kunt dan elkaar ‘de vrede van Christus’ toewensen en tijdens de Tafeldienst brood en wijn of druiven aanreiken.

lofzingen
Gemeentezang is meestal niet mooi maar wel ‘veelstemmig’ en dat heeft toch iets moois! Sommigen zingen luid (soms ook mooi), anderen zacht; weer anderen hebben hun eigen idee over de toonhoogte. Allemaal goed. Thuis hoor je alleen jezelf. Voor de één een aansporing, voor de ander een gruwel. Je kunt ook in gedachten meezingen. Als er maar iets ‘zingt’. Er staat in Psalm 22 dat God ‘troont op Israëls lofzangen’ − niet dat hij dat alleen doet als die mooi klinken.
De Oudekerkgemeente grijpt terug op de voor-reformatorische traditie door het Avondmaal wekelijks te vieren in een context van lofzang en dankzegging. De Tafelviering, zoals we het dan noemen, begint en eindigt dan ook met dankgebeden. Je kunt authentiek aan de Tafelviering deelnemen door op jouw manier met de lofzang en de dankzegging in te stemmen.


toe-eigenen
Waar het zich op toespitst, is dat het gebeuren van de online-dienst geen ritueel in de verte hoeft te blijven: je kunt het je ‘toe-eigenen’. Dat mooie werkwoord gebruiken oude protestantse belijdenisgeschriften in dit verband (zie bijlage). Het ging daarbij natuurlijk niet over online-diensten, maar op een andere manier wel over ‘lijfelijk vieren’. In het Avondmaal, wordt daar gezegd, worden we gevoed met Christus, ‘het levende brood’. Daarop mogen we vertrouwen: dat mogen we ons ‘toeëigenen’ door het nuttigen van de gaven van de tafel, waarbij de ‘inzettingswoorden’ zijn uitgesproken. Het brood blijft brood. Door het in de mond te nemen geven wij lijfelijk uiting aan ons vertrouwen in Gods goede gaven.
Dat doe je ook, op je eigen manier en zonder erbij na te denken, als je lijfelijk in de zondagse dienst bent. In de online-dienst moet je erover nadenken. Opnieuw hangt het ervan af wat bij jou past. Wanneer je thuis op je leeggemaakte tafel ook brood en wijn of druiven hebt klaargezet, kan je eenvoudig ‘deelnemen’ op het moment dat dit in de kerk gebeurt. Ongeveer zoals je thuis je ‘gewone’ eten na een dankgebed kunt ontvangen uit Gods hand − want wat is gewoon? Als je thuis met anderen meeviert, kun je bovendien de gaven van elkaar ‘ontvangen’.
Je kunt ook alleen instemmen met de lofzang en de gebeden en je daarbij in gedachten Gods goede gaven toeëigenen. Bij de uitnodiging voor de Tafelviering zeggen we ook vaak: ‘Ook als je niet wilt delen in brood en wijn, kom dan toch in de kring staan.’ Neem deel op je eigen manier.

antwoorden
Onze kerkdiensten bevatten allerlei momenten waarop de gemeenteleden antwoorden en elkaar begroeten, bijvoorbeeld met ‘Zijn vrede met u!’ Ook dat kan niet bij de online-dienst. Wat wel kan is na afloop bellen of mailen. Een reactie geven, een vraag stellen of een suggestie doen. Aan de voorganger, voorzangers, voorlezer, voorbidder, het streamteam. Hegt wordt meer gewaardeerd dan je denkt.
Een belangrijke vorm van antwoorden is: geven. Dat hoort al sinds bijbelse tijden bij de Tafelviering. Daarin danken we God voor zijn gaven: ‘we geven in dank terug van wat we van U hebben ontvangen’. Geven is goed, geven voor het gaande houden van de lofzang, geven voor de zorg voor anderen, geven om de ruimhartigheid te belichamen waartoe we zijn geroepen.
Voor de lofzang kun je geven op NL02 INGB 0000 524657 t.n.v. Protestantse Gemeente Amsterdam mvv Oudekerkgemeente. Voor de zorg voor de naaste: NL54 INGB 0003 955387 tnv Diaconie Oude Kerk Amsterdam. Of scan de QR-code op de orde van dienst.


Deze handreiking is geschreven door Peter Tomson en gepubliceerd met instemming van de kerkeraad van de Oudekerkgemeente, april 2022.

Vragen en opmerkingen zijn welkom op pjtomson@xs4all.nl.
Citeren is toegestaan, met bronvermelding.


 

 

bijlage: de protestantse belijdenisgeschriften

Heidelbergse Catechismus, vraag 78: ‘Ontstaat dan uit brood en wijn het werkelijke lichaam en bloed van Christus?  Antwoord: Neen. Evenmin als het water bij de Doop in het bloed van Christus veranderd wordt … wordt het brood bij het Avondmaal het werkelijke lichaam van Christus…’

Nederlandse Geloofsbelijdenis, art. 33: God heeft de sacramenten ‘gevoegd bij het Woord van het evangelie om des te beter aan onze zintuigen voor te stellen zowel wat Hij ons door zijn Woord te verstaan geeft als wat Hij inwendig in onze harten doet…’
Art. 35: Jezus Christus is ‘een levend brood … dat … het geestelijk leven der gelovigen voedt en onderhoudt als Hij gegeten wordt, dat is: in de geest toegeëigend en aangenomen door het geloof’. ‘Zo waarlijk als wij brood en wijn ontvangen en in onze handen houden … zo waarlijk ontvangen wij door het geloof … in onze zielen het ware lichaam en het ware bloed van Christus…’

deel dit:
dinsdag 10 mei

poster Het Hoge Woord

vrijdag 29 april

visie Oudekerkgemeente

zaterdag 23 april

steungroep vespers

vrijdag 15 april

muziek in dienst

donderdag 31 maart

het lijdensverhaal volgens Lucas

vrijdag 25 maart

Pasen bij Lucas: lijden en verlossing

vrijdag 18 maart

met Lucas op weg naar Pasen

donderdag 24 februari

Aswoensdag

vrijdag 14 januari

kerkelijke bijdrage in de Bijbel

vrijdag 7 januari

4 avonden over Karl Barth

vrijdag 17 december

Advent met nieuwe regels

vrijdag 17 september

oktober 2021 Sweelinckmaand

vrijdag 23 juli

Pride-dienst

vrijdag 5 maart

Heropenen kerkdiensten

vrijdag 18 december

Kerst in lockdown

donderdag 2 juli

Kerkdiensten vanaf 5 juli

donderdag 21 mei

Luthers Tiengebodenlied

donderdag 9 april

Palmpasen thuis – 2020

dinsdag 24 maart

Candles for Earthlings

donderdag 19 maart

Nieuw bericht van de Kerkenraad

maandag 16 maart

Lezen in een tijd van epidemieën

zaterdag 14 maart

Bericht van de Kerkenraad

dinsdag 3 maart

Diaconaal project Veertigdagentijd

vrijdag 28 februari

Godly Play

dinsdag 25 februari

artikel De Groene Amsterdammer

vrijdag 24 januari

Presentatie Choral Evensong Experiences

zaterdag 11 januari

Bericht van de StOK: nieuw werk in juni

donderdag 26 december

discussie kunst in de Oude Kerk in gemeenteraad

vrijdag 20 december

het kunstwerk in de Oude Kerk: discussie

zaterdag 26 oktober

Impressie van deelnemer 1e gebedenavond

zaterdag 26 oktober

Gedachtenis overledenen zondag 3 November

zaterdag 26 oktober

Nieuwe expositie Museum Oude Kerk

zaterdag 12 oktober

Nieuwe aanvangstijd vesper

woensdag 9 oktober

Concert: Springlevend!

dinsdag 10 september

Terugblik Startzondag

donderdag 8 augustus

Werk aan de winkel!

zaterdag 6 juli

Reparatie kluis

zaterdag 6 juli

Afscheid Esther van der Velden

zaterdag 8 juni

De collecte-app ‘Chrch’

dinsdag 28 mei

Mooie (bij)baan in de Oudekerkgemeente!

maandag 29 april

Playing the Cathedral

woensdag 27 maart

Paasvieringen en activiteiten in Amsterdam

zaterdag 16 maart

Vastenproject Oudekerkgemeente 2019

zaterdag 2 maart

Art Stations – Troubled Waters

dinsdag 8 januari

Reactie Nashville verklaring van Jessa van der Vaart, predikant Oudekerkgemeente en Jacqueline Grandjean, directeur-bestuurder Oude Kerk

zaterdag 22 december

Herman Mussche – Hart & Ziel

maandag 10 september

preek 9 september 2018

woensdag 25 juli

Leerhuis Tenach en Evangelie

woensdag 13 juni

Symposium: The resurrection of the image

dinsdag 5 juni

voorbeden 3 juni 2018

dinsdag 1 mei

Wereld onder water

dinsdag 13 maart

Vacature (kerk)musicus/ cantor/ koorleider

woensdag 28 februari

Palmpasen met de kinderen

woensdag 28 februari

Godly Play in de kinderkringen

zaterdag 17 februari

Stilte en rust: meditatie in de veertigdagentijd

donderdag 1 februari

preek 28 januari 2018

maandag 29 januari

Actie Kerkbalans 2018

woensdag 10 januari

beleidsplan OKG 2018-2022

woensdag 27 december

de restauratie van het grote orgel

woensdag 27 september

preek 24 september 2017

zondag 20 augustus

preek 13 augustus 2017

maandag 17 juli

Gemeentedag 2 september

woensdag 21 juni

preek 18 juni 2017

donderdag 15 juni

Een nacht zonder dak

maandag 1 mei

Pinksterwake

donderdag 20 april

Leerhuis ‘Maaltijd van de Heer’

maandag 27 maart

Dichterbij Pasen in de Oude Kerk

vrijdag 17 maart

Veertigdagen diaconaal project

zondag 5 maart

preek 8 jan 2017

zondag 5 maart

preek 19 febr 2017

donderdag 2 maart

Inspiratie in de 40 dagentijd

zaterdag 25 februari

Kunstenaar in de kerk

maandag 13 februari

mediteren in de veertigdagentijd

woensdag 1 februari

silence – muziek in de Oude Kerk

donderdag 26 januari

Vooruitblik op de preek

dinsdag 27 december

Rustpunt woensdagavond begint weer!

maandag 21 november

Lichtjes: Allerzielen en Sint Maarten

donderdag 17 november

In Memoriam: Suze Westerveld

woensdag 28 september

Intrede Rosaliene Israël

maandag 30 mei

Schilderij bij de preek

vrijdag 20 mei

verhalen vertellen: Jericho

dinsdag 29 maart

loket levensvragen

vrijdag 25 maart

aanslagen in Brussel

donderdag 24 maart

rustpunt woensdagavond

Als u terug wilt naar de homepagina
klikt u op de knop hiernaast.