EEN TERUGBLIK OP LA PASSION DE JEANNE D’ARC

Op de derde dinsdag van september was ik niet in Den Haag, maar in de knusse Buurtkamer OKP30 pal tegenover de Oude Kerk. Daar ging de nieuw filmreeks van start die de Bewonersorganisatie Wallenbuurt samen met onze kerk organiseert. Er worden drie films van de bekende regisseur Carl Th. Dreyer (1889-1968) vertoond en het geheel wordt in- en uitgeleid door filmdeskundigen. Op de eerste avond was dat Gerwin van der Pol, mediawetenschapper aan de UvA, gespecialiseerd in de filmreflectie.

Voor degenen die deze eerste avond gemist hebben, deel ik graag enkele persoonlijke indrukken met jullie. De film waar het om draaide was La Passion de Jeanne d’Arc (1928), een stomme film (maar dat mocht ik niet zeggen), dat wil zeggen zonder gesproken tekst. Een verademing in deze babbelzieke tijd! En uiteraard zwart-wit. Wel werden de beelden zo nu en dan met elkaar verbonden door tekstblokjes en op de achtergrond is later toepasselijke muziek gemonteerd.

Hoofdpersoon is Jeanne d’ Arc die op 30 mei 1431 in Rouen op 19-jarige leeftijd op de brandstapel gewelddadig aan haar einde is gekomen. Ik ga hier niet uit de doeken doen waarom dat zo gekomen is. Wel is van belang te weten dat zij pas in 1909 zalig is verklaard en in 1920 heilig.

Ik heb gefascineerd zitten kijken naar alle ‘op de huid’ gefilmde portretten, Jeanne zelf uiteraard, vol inleving gespeeld door Renée Falconetti, maar ook de sadistische inquisiteurs, het Breugheliaanse volk, dat om een verzetje verlegen zat, en een enkele monnik die haar nog wilde redden. Allemaal gezichten en typetjes die nog steeds op mijn netvlies staan. De film heet niet ‘het proces’ van Jeanne, maar ‘de passie’ van Jeanne en dat druipt er ook van af. Er zijn veel tranen te zien, innerlijke worstelingen (moet ik bekennen of niet?) en dreiging met martelwerktuigen van het type dat je nu in The Dungeon op het Rokin 78 kunt aanschouwen.

Voordat het nagesprek kon beginnen moest het publiek, dat aandachtig en zelfs wat gespannen had zitten kijken, toch eerst even op adem komen. Daarna vertelde Gerwin nog iets over het productieproces in Frankrijk en de veeleisende persoonlijkheid van de Deen Dreyer. Hij vroeg het uiterste van zijn acteurs, die soms dreigden te gaan samenvallen met hun rol. Nu ik deze film gezien heb kan ik mij daar, honderd jaar na dato, wel wat bij voorstellen.

Nico Lettinck

De volgende edities vinden plaats op 20 oktober (Vredens Dag) en 17 november (Ordet). Aanmelden kan via lennardroubos@yahoo.com.